عنصر المعالي كيكاووس بن اسكندر بن قابوس بن وشمگير بن زيار

3

قابوس نامه ( فارسى )

[ مقدمهء مؤلف ] بسم اللّه الرحمن الرحيم الحمد لله رب العالمين و الصلاة على رسوله محمد و آله اجمعين « 1 » چنين گويد جمع كنندهء « 2 » اين كتاب پندها « 2 » ، الامير عنصر المعالى كيكاوس بن اسكندر بن قابوس بن وشمگير « 3 » مولى امير المؤمنين ، با فرزند خويش گيلان‌شاه . بدان اى پسر كه من پير شدم و ضعيفى و بىنيرويى و بىتوشى بر من چيره شد و منشور عزل زندگانى [ را ] « 4 » از موى خويش بر روى خويش كتابتى همىبينم كه اين كتابت را دست چاره‌جويان « 5 » بستردن « 6 » نتواند . پس اى پسر چون من نام خويش را در دايرهء گذشتگان يافتم روى چنان ديدم كه پيش از انكه نامهء عزل به من رسد نامه‌اى ديگر در « 7 » نكوهش روزگار و سازش كار و بيش بهرگى جستن از نيك‌نامى ياد كنم و ترا از ان بهره كنم بر موجب مهر خويش ، تا پيش از انكه دست زمانه ترا نرم كند تو خود به چشم عقل در « 7 » [ سخن ] « 8 » من

--> ( 1 ) - ن افزوده : اما بعد ( 2 ) - 2 ، ل : اين پندها ؛ ن و ب : اين كتاب ، پ : اين سخنان . در نسخهء اصل كلمهء اخير « زبندها » بفتح دال نوشته شده است . آقاى مجتبى مينوى در جواب نگارنده چنين نوشته‌اند : « آيا اصل پندها بوده است ؟ شايد « ز » روى كتاب گذاشته شده بوده است بعلامت اينكه زايدست . » ولى در نسخهء اصل « ز » در رديف ديگر حروف نوشته شده . كلمهء منظور در متن بقياس نسخهء ل با باء فارسى ضبط شد زيرا جمع « بنده » معمولا به صورت « بندگان » درين دوره به كار مىرود . استاد مينوى در مقاله‌اى اين عبارت را « اين كتاب پندها » نقل كرده‌اند ( رك . يغما 9 / 462 ) ( 3 ) - ن : وشمه‌گير بن زيار ؛ پ : وشمگير بفتح اول و سوم ( 4 ) - از ، ل افزوده شد نيز بقياس ب و پ ( 5 ) - ن : چاره‌جويى ( 6 ) - ل : ستردن ( 7 ) - ن : اندر ( 8 ) - از « ل و ن » افزوده شد